"Sốt không hạ." "Đau răng." "Bị ngã bị thương." Trong những trường hợp này tại Nhật Bản nên làm gì?

Y tế Nhật Bản được đánh giá là chất lượng hàng đầu thế giới. Hai điều quan trọng nhất là tham gia bảo hiểm và biết nên đi đâu.

Bài viết này giải thích lần lượt cơ bản về hệ thống bảo hiểm, cách chọn bệnh viện theo triệu chứng, quy trình khám, xử lý khi gặp rào cản ngôn ngữ — tất cả những gì người nước ngoài đang sống tại Nhật cần biết.

Bảo hiểm y tế Nhật Bản — Nguyên tắc "30% tự trả"

Nhật Bản là quốc gia "Bảo hiểm Y tế Toàn dân" (Kokumin Kaihoken). Tất cả cư dân có nghĩa vụ pháp lý phải tham gia một hình thức bảo hiểm y tế công cộng.

Các loại bảo hiểm tham gia

Loại Đối tượng
Bảo hiểm Y tế Doanh nghiệp (Shakai Hoken) Nhân viên công ty và người phụ thuộc
Bảo hiểm Y tế Quốc dân (Kokumin Kenkō Hoken) Tự kinh doanh, freelancer, sinh viên, không nghề
Hệ thống Y tế Người cao tuổi giai đoạn cuối 75 tuổi trở lên

Người nước ngoài cũng không ngoại lệ. Nếu ở Nhật trên 3 tháng, bạn phải tham gia Bảo hiểm Y tế Quốc dân (hoặc Bảo hiểm Y tế Doanh nghiệp nếu làm cho công ty). Không tham gia thì khi đi khám phải trả 100% (thường vài nghìn đến vài chục nghìn yên/lần).

Tỷ lệ tự trả tại quầy

Tuổi Phần bạn trả
Dưới 6 (trước tuổi đi học bắt buộc) 20%
6–70 30%
70–74 20% (30% nếu thu nhập tương đương người làm việc)
75+ 10% (20% nếu trên thu nhập nhất định, 30% nếu thu nhập tương đương người làm việc)

Tức là nếu điều trị có chi phí ¥10,000, một người lớn xuất trình thẻ bảo hiểm chỉ trả ¥3,000 tại quầy.

Vật cần để đăng ký

Mang đến quầy Bảo hiểm Y tế Quốc dân tại ward office (chính quyền địa phương):

  • Hộ chiếu
  • Thẻ Cư trú (Zairyū Card)
  • Giấy chứng nhận cư trú (jūminhyō) — không cần nếu đã nộp giấy báo chuyển đến
  • Thứ có thông tin My Number (My Number Card hoặc thẻ thông báo)

Cách hiệu quả nhất là đăng ký Bảo hiểm Y tế Quốc dân cùng ngày nộp giấy báo chuyển đến — cùng quầy.

Một số người nghĩ "phí bảo hiểm có vẻ đắt, không muốn tham gia". Nhưng tham gia là nghĩa vụ pháp lý. Nếu bỏ qua và sau đó bị bệnh nặng, bạn sẽ bị truy thu phí bảo hiểm trước đó và phải trả 100% chi phí y tế. Hãy luôn tham gia.

"Maina Hokenshō" — Thẻ bảo hiểm số (từ tháng 12 năm 2024)

Từ tháng 12 năm 2024, thẻ bảo hiểm y tế giấy không còn được phát hành mới. Thay vào đó, bạn dùng My Number Card làm thẻ bảo hiểm y tế số — gọi là Maina Hokenshō.

Lợi ích của Maina Hokenshō

  • Bác sĩ có thể xem lịch sử kê đơn và kết quả khám sức khỏe đặc biệt, ngăn việc kê thuốc trùng
  • Mức trần Chi phí Y tế Cao áp dụng tự động (không cần làm thủ tục trước)
  • Không cần đổi thẻ khi chuyển nhà hoặc đổi việc

Nếu chưa có My Number Card

Bạn sẽ nhận được "Giấy Xác nhận Tư cách" (Shikaku Kakunin-sho), hoạt động giống như thẻ giấy truyền thống.

Phòng khám hay bệnh viện? — Đi đâu

Cơ sở y tế Nhật Bản có hai loại chính.

1. Phòng khám (cơ sở nhỏ)

  • Nội khoa, nhi khoa, da liễu, nha khoa — thường do 1 đến vài bác sĩ vận hành
  • Thường nhận khám không cần đặt lịch
  • Gần nhà và nơi làm việc
  • Điểm đầu tiên cho triệu chứng nhẹ, bệnh mãn tính, và lần khám đầu tiên

2. Bệnh viện đa khoa và bệnh viện đại học (cơ sở lớn)

  • Nhiều chuyên khoa và nhiều bác sĩ chuyên khoa
  • Nơi đến cho bệnh nặng hoặc cần phẫu thuật — thường qua giới thiệu
  • Cần đặt lịch (trừ cấp cứu)

Đừng đi thẳng đến bệnh viện lớn — đắt tiền

Đến bệnh viện lớn có 200+ giường không có thư giới thiệu sẽ kích hoạt "phí phụ thu giới thiệu" (senteiryōyōhi) ngoài bảo hiểm — ít nhất ¥7,000 cho lần khám đầu (¥5,000 cho nha khoa).

Đối với cảm cúm, lộ trình tiêu chuẩn là: đến phòng khám gần nhà trước, và nếu cần, họ sẽ viết thư giới thiệu đến bệnh viện lớn hơn.

Quy trình khám tại phòng khám

  1. Tiếp tân: Nộp thẻ bảo hiểm (hoặc Maina Hokenshō) và CMND. Bệnh nhân lần đầu điền phiếu khai bệnh.
  2. Đợi tại phòng chờ đến khi gọi tên. Thời gian chờ từ 30 phút đến 2 giờ.
  3. Gặp bác sĩ: Mô tả triệu chứng. Nếu cần xét nghiệm, sẽ được đưa đến phòng khác.
  4. Thanh toán tại quầy — phần của bạn, bằng tiền mặt hoặc thẻ.
  5. Nhận đơn thuốc: Nếu cần thuốc, mang đơn thuốc đến nhà thuốc cấp phát (khác cửa hàng dược thường — tìm chữ chōzai yakkyoku).

Đơn thuốc hết hạn sau 4 ngày

Đơn thuốc phải được nhận thuốc tại nhà thuốc trong vòng 4 ngày kể từ ngày phát, bao gồm cuối tuần và ngày lễ. Sau đó, bạn cần phải lấy lại đơn — tốn thêm chuyến và phí.

Thuốc generic tiết kiệm tiền

Tại nhà thuốc, chỉ cần nói "generic onegaishimasu" và họ sẽ đổi sang phiên bản rẻ hơn cùng hoạt chất (trừ khi bác sĩ chặn cụ thể). Đối với thuốc dùng dài hạn, điều này tiết kiệm đáng kể hàng năm.

Bảng tham khảo nhanh: triệu chứng → khoa nào?

Triệu chứng Đi đâu
Sốt, ho, sổ mũi Phòng khám nội (naika)
Sốt hoặc co giật ở trẻ Nhi khoa (shōnika)
Đau răng hoặc rơi miếng trám Nha khoa (shika)
Đau mắt, mờ mắt Nhãn khoa (ganka)
Đau tai, chóng mặt, vấn đề xoang Tai mũi họng (jibiinkōka)
Ngứa da, phát ban, mụn trứng cá Da liễu (hifuka)
Gãy xương, bong gân, đau lưng Chỉnh hình (seikei geka)
Sức khỏe tâm thần, mất ngủ Tâm thần học / tâm sinh y học
Vấn đề kinh nguyệt, hỏi thai Phụ khoa / Sản phụ khoa
Người lớn sốt đột ngột vào ban đêm #7119 (Tư vấn Khẩn cấp Người lớn)
Trẻ em đột nhiên ốm vào ban đêm #8000 (Tư vấn Sau giờ Nhi khoa)
Đe dọa tính mạng (bất tỉnh, chảy máu nhiều) 119 (xe cấp cứu)

#7119 và #8000 miễn phí

Y tá sẽ đánh giá mức độ khẩn cấp. Khi không thể quyết định có gọi cấp cứu hay không, gọi vào đây trước — đây là cách an toàn nhất. Ngày càng nhiều chính quyền địa phương hỗ trợ đa ngôn ngữ.

Gọi 119 cho xe cấp cứu

  • Chuyến xe cấp cứu miễn phí (chi phí điều trị tính riêng)
  • Gọi 119 và nói "Kyūkyū desu" ("Đây là khẩn cấp")
  • Bạn sẽ được hỏi địa chỉ, triệu chứng, tuổi, giới tính
  • Nếu không thể nói địa chỉ, mô tả tòa nhà gần đó, biển hiệu, hoặc số máy bán hàng tự động
  • Nhiều thành phố hiện hỗ trợ đa ngôn ngữ — tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Việt và các ngôn ngữ khác

Việc gọi cấp cứu như "taxi miễn phí" đã trở thành vấn đề xã hội nghiêm trọng tại Nhật, vì nó làm chậm phản hồi với những người thực sự cần. Khi nghi ngờ, hãy gọi #7119 trước.

Giải pháp khi gặp rào cản ngôn ngữ

"Tôi không chắc có thể mô tả triệu chứng bằng tiếng Nhật" — đây là lý do lớn nhất khiến cư dân nước ngoài trì hoãn đi khám.

1. Tìm cơ sở y tế đa ngôn ngữ

  • JNTO Japan Visitor Hotline: 365 ngày, 24 giờ, bằng tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Hàn và tiếng Nhật. Giúp tìm cơ sở y tế và xử lý khẩn cấp. Gọi 050-3816-2787.
  • AMDA International Medical Information Center: Ngày làm việc 10:00–15:00, bằng tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Thái, tiếng Việt và các ngôn ngữ khác. Cung cấp tư vấn y tế và giới thiệu đến bệnh viện đa ngôn ngữ (Tokyo: 03-6233-9266).
  • Mạng thông tin y tế của mỗi tỉnh: Tìm "[tên tỉnh] tagengo iryōkikan" ("cơ sở y tế đa ngôn ngữ").

2. Dùng ứng dụng dịch và phiếu triệu chứng

Google Translate và VoiceTra (ứng dụng đa ngôn ngữ miễn phí của Bộ Nội vụ) hoạt động tại quầy. Một số chính quyền địa phương phát "phiếu triệu chứng" đa ngôn ngữ miễn phí mà bạn có thể đưa cho nhân viên.

3. Dịch vụ phiên dịch

Hầu hết các bệnh viện đa khoa lớn cung cấp phiên dịch y tế miễn phí (qua điện thoại hoặc trực tiếp). Khi đặt lịch, chỉ cần nói "tsūyaku ga hoshii desu" ("Tôi muốn có phiên dịch").

Giờ làm việc và đặt lịch — Tiêu chuẩn

  • Giờ: Hầu hết phòng khám mở ngày làm việc 9:00–12:30 và 15:00–18:00 (có nghỉ trưa). Sáng thứ Bảy; đóng cửa Chủ Nhật và ngày lễ.
  • Đặt lịch: Lần khám đầu thường nhận walk-in. Đặt lịch trên web ngày càng phổ biến.
  • Thẻ bệnh nhân: Thẻ riêng của phòng khám phát trong lần đầu khám. Xuất trình tại tiếp tân mỗi lần khám sau. Ứng dụng "EPARK" và "Medika" có thể quản lý chúng số hóa.

Các hệ thống hữu ích đáng biết

Chế độ Chi phí Y tế Cao (Kōgaku Ryōyōhi)

Khi chi phí y tế hàng tháng vượt mức trần (phụ thuộc vào thu nhập và tuổi), phần vượt sẽ được hoàn lại sau. Với Maina Hokenshō, việc thanh toán tại quầy tự động dừng ở mức trần.

Khấu trừ chi phí y tế

Nếu chi phí y tế hàng năm (Tháng 1–12) vượt ¥100,000, bạn có thể giảm thuế thu nhập và thuế cư trú bằng cách nộp tờ khai thuế. Cả thuốc OTC cũng có thể đủ điều kiện. Giữ hóa đơn.

Hệ thống thuế tự dùng thuốc

Nếu bạn chi trên ¥12,000/năm cho một số loại thuốc OTC có dấu hiệu nhất định và đã khám sức khỏe, bạn có thể giảm thuế.

FAQ

Q. Khách du lịch có thể tham gia bảo hiểm y tế Nhật Bản không?

A. Không — khách thăm ngắn hạn với visa du lịch không thể tham gia bảo hiểm công. Luôn mua bảo hiểm du lịch ở nước nhà trước khi đi. Không có bảo hiểm, một ca cắt ruột thừa tại Nhật có thể tốn trên ¥1 triệu.

Q. Phí bảo hiểm là bao nhiêu?

A. Bảo hiểm Y tế Doanh nghiệp khoảng 10% lương, chia với chủ (phần của bạn khoảng 5%). Bảo hiểm Y tế Quốc dân phụ thuộc vào thu nhập năm trước và thành phần gia đình, khác nhau theo thành phố — khoảng ¥17,000/năm cho người độc thân không có việc, khoảng ¥250,000/năm với thu nhập ¥3 triệu/năm.

Q. Nếu quên thẻ bảo hiểm, có phải trả đầy đủ không?

A. Có — mặc định bạn trả 100% tại quầy. Trong hầu hết trường hợp, mang thẻ đến bệnh viện sau đó sẽ được hoàn lại chênh lệch, mặc dù một số bệnh viện yêu cầu thủ tục "hoàn tiền chi phí y tế" riêng.

Q. Có bệnh viện nào nói tiếng Anh không?

A. Nhiều ở các thành phố lớn. Thử tìm "[tên khu vực] english speaking clinic" hoặc dùng tìm kiếm y tế đa ngôn ngữ của JNTO. Các trang đặt lịch miễn phí như "Doctorsfile" và "Caloo" cũng cho biết hỗ trợ ngôn ngữ.

Q. Khác nhau giữa lấy thuốc cảm tại bệnh viện và mua tại drugstore?

A. Đối với triệu chứng nhẹ, thuốc OTC tại drugstore thường đủ (nhiều cửa hàng có dược sĩ tư vấn). Đến bác sĩ nếu triệu chứng kéo dài trên 3 ngày, sốt cao kéo dài, hoặc khó thở.

Q. Tôi phải làm gì nếu mang thai?

A. Đầu tiên, gặp bác sĩ Sản phụ khoa. Khi xác nhận mang thai, nộp thông báo mang thai tại ward office. Bạn sẽ nhận Sổ tay Sức khỏe Mẹ và Bé (boshi kenkō techō) và phiếu khám tiền sản miễn phí. Khi sinh, bạn cũng sẽ nhận Tunjangan Sekaligus Persalinan (¥500,000).

Q. Tôi đang dùng thuốc dài hạn từ quê nhà. Có thể tiếp tục ở Nhật không?

A. Mang thuốc và đơn thuốc (bằng tiếng Anh) đến phòng khám nội. Nếu cùng hoạt chất được bán tại Nhật, họ có thể kê. Nếu không, họ sẽ bàn về thuốc thay thế.

Lời cuối

Hệ thống y tế Nhật Bản, về mặt tài chính, dễ tiếp cận đáng ngạc nhiên — miễn là bạn có bảo hiểm. Trở ngại thực sự duy nhất là ngôn ngữ và "không biết phải làm gì".

Ba điều bạn có thể làm hôm nay:

  1. Xác nhận bạn đã tham gia bảo hiểm y tế
  2. Xác định một phòng khám gần nhà hoặc nơi làm việc
  3. Lưu #7119 và 119 vào danh bạ khẩn cấp trên điện thoại

Chỉ làm những điều này thôi sẽ làm cho việc bị bệnh đột ngột bớt căng thẳng đi nhiều.

Tại Nihongo-tomo, chúng tôi cung cấp danh sách từ vựng miễn phí về triệu chứng, thuốc và bộ phận cơ thể — chính xác những từ bạn cần ở bệnh viện. Nghiên cứu trước giúp cuộc trò chuyện với bác sĩ dễ dàng hơn nhiều.

References / Tham khảo / 参考・出典

Tất cả thông tin trong bài viết này chính xác tính đến tháng 5 năm 2026. Để có thông tin mới nhất, hãy tham khảo trang chính thức của mỗi cơ quan.